Książki kryminalne — TOP 10 najwyżej ocenianych kryminałów

Zweryfikowano: październik 2026. Ranking ułożyliśmy według ocen czytelników serwisu Lubimyczytać: liczy się średnia, ale tylko przy co najmniej 5000 ocen. Prowadzi „Ojciec chrzestny” Mario Puzo ze średnią 8,7/10, a najczęściej ocenianym kryminałem w zestawieniu jest „Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet” Stiega Larssona — ponad 46 tys. ocen. W dziesiątce znalazły się dwie polskie powieści: „Ziarno prawdy” Zygmunta Miłoszewskiego i „Zły” Leopolda Tyrmanda.

Aktualny ranking TOP 10 książek kryminalnych

Kryterium jest jedno: średnia ocena na Lubimyczytać (skala 1–10) w kategorii „kryminał, sensacja, thriller”, przy co najmniej 5000 ocen i dostępności w polskich wydaniach (stan ocen na październik 2026 r.). Bierzemy jeden tytuł na autora, a przy równej średniej decyduje liczba ocen. Pełne zestawienie poniżej — odliczamy od miejsca 10. do zwycięzcy.

Niezmiennie w czołówce

Z pierwszej wersji zestawienia zostały dwie książki i jedna autorka. „Zły” Leopolda Tyrmanda — w 2022 r. na 2. miejscu — wciąż ma średnią 7,7/10 i pozostaje najwyżej ocenianym klasycznym kryminałem z czasów PRL. „Misery” Stephena Kinga awansowało z 8. na 6. miejsce (7,7/10 przy ponad 18,6 tys. ocen). Agatha Christie nadal jest w dziesiątce, ale zamiast „Morderstwa w Orient Expressie” (7,7/10) reprezentuje ją wyżej oceniane „I nie było już nikogo” (8,0/10). To dobra wiadomość dla czytelników, którzy cenią sprawdzone tytuły: dobra zagadka kryminalna starzeje się wolniej niż lista bestsellerów.

Kto wypadł z rankingu i dlaczego

„Kasacja” Remigiusza Mroza, zwycięzca z 2022 r., ma dziś 7,4/10 przy ponad 27,6 tys. ocen — jest bardzo popularna, ale czytelnicy oceniają ją niżej niż klasyków gatunku; najwyżej oceniany kryminał Mroza, „Zaginięcie”, ma 7,5/10. „Nie mów nikomu” Harlana Cobena ma 7,5/10. „Morderstwo w Orient Expressie” i „Wielka Czwórka” wypadły przez zasadę jednego tytułu na autora, podobnie jak „Smętarz dla zwierzaków” Kinga. Najwyżej oceniane powieści Johna Grishama, w tym „Czas zabijania” (7,5/10), mają mniej niż 5000 ocen, więc „Werdykt” nie przeszedł progu. „Głębia osobliwości” Mroza to powieść spoza kategorii kryminałów, a Jo Nesbø ma w rankingu wyżej oceniany „Pierwszy śnieg”.

Co warto wiedzieć o kryminałach

Dobry kryminał to przede wszystkim zagadka, którą czytelnik może rozwiązać razem z bohaterem — autor podsuwa tropy, a rozwiązanie musi być zaskakujące, ale uczciwe. Gatunek ma kilka głównych nurtów. Klasyczny kryminał detektywistyczny (Agatha Christie, Arthur Conan Doyle) opiera się na dedukcji i zamkniętym kręgu podejrzanych. Czarny kryminał (Raymond Chandler, Dashiell Hammett) przenosi akcję na ulice wielkiego miasta. Skandynawski kryminał (Stieg Larsson, Jo Nesbø, Camilla Läckberg) łączy śledztwo z krytyką społeczną. Thriller psychologiczny (Gillian Flynn, Thomas Harris) skupia się na umyśle sprawcy lub ofiary, a kryminał prawniczy (John Grisham, w Polsce cykl o Chyłce) — na sali sądowej.

Polska ma silną tradycję gatunku: od „Złego” Tyrmanda, przez kryminały retro Marka Krajewskiego, po współczesne serie Zygmunta Miłoszewskiego, Wojciecha Chmielarza i Remigiusza Mroza. Jeśli zaczynasz przygodę z kryminałami, warto sięgnąć najpierw po zamknięte, jednotomowe historie — jak „I nie było już nikogo” czy „Zaginiona dziewczyna” — a dopiero potem po cykle, w których śledztwa i życie bohaterów rozwijają się przez kilka tomów. Przy seriach warto czytać w kolejności wydania, bo wątki osobiste detektywów często ciągną się od pierwszego tomu.

Ranking pokazuje też, że popularność i ocena to dwie różne rzeczy. Książki Remigiusza Mroza czy „Dziewczyna z pociągu” Pauli Hawkins mają dziesiątki tysięcy ocen, bo czyta je bardzo wiele osób, a im szersze i bardziej zróżnicowane grono czytelników, tym więcej skrajnych ocen i tym trudniej o wysoką średnią. Klasyki w rodzaju „Milczenia owiec” czy „I nie było już nikogo” od dekad bronią się u kolejnych pokoleń czytelników, dlatego ich średnie pozostają wysokie mimo kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu tysięcy ocen. Próg 5000 ocen sprawia, że w zestawieniu zostają tylko tytuły, które przeszły próbę dużej liczby czytelników, a nie niszowe perełki ocenione przez kilkadziesiąt osób. Jeśli szukasz czegoś mniej oczywistego, sprawdź na Lubimyczytać tytuły z wysoką średnią i mniejszą liczbą ocen — tam często kryją się świetne debiuty.

Archiwum: ranking 2022

Poniżej oryginalne zestawienie z lipca 2022 r. w niezmienionej kolejności. Zachowujemy je jako punkt odniesienia — nie jest to aktualny ranking.

1. „Chyłka. Kasacja”, Remigiusz Mróz — thriller prawniczy o synu biznesmena oskarżonym o podwójne zabójstwo.
2. „Zły”, Leopold Tyrmand — kultowa powieść o tajemniczym mścicielu w powojennej Warszawie.
3. „Morderstwo w Orient Expressie”, Agatha Christie — Herkules Poirot i zagadka zbrodni w pociągu.
4. „Zemsta”, Jo Nesbø — w pierwotnym opisie zbiór kryminalnych opowiadań na temat zemsty.
5. „Nie mów nikomu”, Harlan Coben — lekarz, którego żona po latach daje znak życia.
6. „Werdykt”, John Grisham — wieloletni proces i walka o apelację.
7. „Smętarz dla zwierzaków”, Stephen King — rodzina Creedów i przeklęte miejsce za domem.
8. „Misery”, Stephen King — pisarz uwięziony przez fankę-pielęgniarkę.
9. „Głębia osobliwości”, Remigiusz Mróz — powieść z sagi historycznej, z akcją w 1940 r.
10. „Wielka Czwórka”, Agatha Christie — Poirot przeciw organizacji przestępczej.